Translate

Trang BVB1

Thứ Tư, ngày 13 tháng 7 năm 2016

MỘT CÁCH NHÌN KHÁC VỀ THẢM HỌA FORMOSA HÀ TĨNH

* TRẦN GIA NINH
Lúc này mà nói về một cách nhìn khác của thảm họa môi trường Formosa Hà Tĩnh e rằng sẽ bị phản ứng dữ dội của tất cả mọi thành phần, phe phái trong xã hội. Mọi quan điểm đánh giá của các phía : Nhà nước, Doanh nghiệp, Những nhóm xã hội kể cả cá nhân  là đối nghịch và không thể dung hòa. Họ đều tuyên bố là vì người dân, vì biển ,vì môi trường. Những thực thể này thì về bản chất là câm nên không thể lên tiếng tự bảo vệ được. Bài viết liều mạng này không chống , không ủng hộ ai , không vì cái gì cả mà hoàn toàn là nhìn từ ngoài vào trên góc độ hoàn toàn khoa học cả tự nhiên lẫn xã hội. Xin độc giả cố đọc hết rồi hãy đánh giá.
            FORMOSA và môi trường
Ngành nghề sản xuất kinh doanh
Formosa Hà Tĩnh là một doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực Nhà máy điện, Cảng biển và Sắt thép. Đó đều là những ngành cổ điển, hữu ích và tối cần thiết cho xã hội. Đối với môi trường thì Cảng Biển, Nhà Máy điện và Nhà máy sắt thép tổng hợp (Cốc hóa, luyện sắt, chế thép) là nguy hại, phải cảnh giới ở mức độ đỏ (cao nhất). Trên thang điểm ô nhiễm môi trường (Pollution Index Score-100 là cực đại) thì  Cốc hóa 70 (bẩn như chế tạo sơn, bột màu; sạch hơn Xi măng 75, Khách sạn 75); Cảng biển 85, Nhiệt điện 85 (sạch hơn lò mổ thịt 87,5), Luyện sắt thép 90 (bẩn như tái chế giấy cũ, sạch hơn Hóa dầu 95, Giấy và Bột giấy 95, Công nghiệp dược phẩm 95..)[1]. Như vậy , về nguyên lý công nghiệp, FORMOSA Hà Tĩnh rõ ràng gây ô nhiễm lớn với môi trường , nhưng  chưa tác hại bằng Dung Quất, Nghi Sơn, Bãi Bằng, Giấy & Bột giấy Hậu Giang.
Công nghệ và khả năng ngăn chặn ô nhiễm
Luyện sắt với than cốc là công nghệ cổ điển gần hai thế kỷ rồi, mới cũ không hơn kém nhau bao nhiêu. Các nhân tố gây ô nhiễm đã biết, khả năng xử lý ô nhiễm đã có sẵn , rất hiệu quả, không quá tốn kém, thế giới đã biết và bắt buộc thực thi từ lâu[2] . Vì thế , hàng ngàn đại nhà máy sắt thép nằm trên bờ biển đã và sẽ vẫn tồn tại và phát triển trên khắp thế giới.Vấn đề là ở chỗ người quản lý nhà nước có biện pháp bắt buộc doanh nghiệp tuân thủ quy định về môi trường hay không. Cái gì gây tốn kém cho doanh nhân mà không bị bắt buộc hoặc kiểm soát thì 99,9% các doanh nhân không tự vẽ việc ra để làm, thiên hạ là như vậy cả.
Các đơn vị Formosa Hà Tĩnh và thủ phạm gây ra thảm họa môi trường biển 4/2016
Nhà máy nhiệt điện Formosa Vũng Áng 650MW, hoạt động từ 3/2015, cho đến trước khi cá chết đã được 01 năm. Khó là thủ phạm chính.
Cảng sâu Sơn Dương : Cảng hoạt động từ 2001 (Việt Lào) đến nay đã có 5 bến hoạt động (không phải của Formosa). Các bến của Formosa (6 bến) đang xây dựng. Không có khả năng là thủ phạm chính.
Lò cao: Nước thải từ khâu sản xuất này không lớn chỉ khoảng 0,2m3 /tấn gang trong đó chứa khoảng 10g chất rắn lơ lửng, 20g dầu, 1g cyanide và 2g kim loại nặng. Vậy lò cao có thể nhưng hiện chưa phải là thủ phạm chính
Nhà máy luyện Cốc Formosa hoạt động 11/2015, 5 tháng trước khi cá chết.
Nghi ngờ là một trong những thủ phạm chính, vì công nghiệp này có phát thải Phenol và Cianite (về lý thuyết là 150–2,000 mg/l Phenol tức 0.3–12 kg/t coke, và Cyanite 0.1–0.6 kg/t coke )[3] trùng hợp với việc trong cá chết, nước biển  có dấu vết Phenol và Cyanite. Các kỹ thuật ngày nay không khó để xử lý về ngưỡng an toàn Cyanide (free) 0.03, Phenol 0.15 (đơn vị grams/tone coke). Vậy tại sao lại xẩy ra thảm họa cá chết?
Formosa có công suất 10 triệu tấn thép, ít nhất phải dùng đến hơn 4 triệu tấn coke. Vì Formosa mới sử dụng ¼ công suất lò luyện coke [4] nên công suất hiện cỡ 1 triệu tấn năm, mỗi năm tối đa sản sinh 5000 tấn Phenol , tối thiểu 125 tấn (tùy thuộc vào nguyên liệu đầu vào và công nghệ luyên). Như vậy về nguyên lý, Formosa mỗi ngày thải ra tối đa 13,5 tấn , tối thiểu 0,35 tấn Phenol  . Cho rằng nước thải không được xử lý, công nghệ và nguyên liệu của Formosa tệ nhất thế giới, đồng thời Phenol không phân hủy thì lò coke của Formosa đã giết chết cá từ lâu chứ không phải đã chạy được 5 tháng an toàn. Như vậy đánh giá của các nhà khoa học VN vừa qua là hợp logic, rằng đây là một sự cố cấp tính do hai yếu tố: i) Hệ xử lý nước thải không hoạt động một thời gian ngắn , và ii) có thêm một chất thải khác (hydroxyt sắt…) được đổ vào đồng thời làm Phenol không phân hủy được. Tuy vậy ,cũng thấy chưa thật ổn ,vì tối đa 5 ngày mất điện cũng chỉ có 50 tấn Phenol (nên nhớ Phenol không phải quá độc), với dòng sông hay hồ nước còn khả dĩ giết chết sinh vật , đây là ở biển rộng, sóng to gió lớn, lượng Phenol như vậy chưa thấm gì, có thể đặt dấu hỏi liệu ngoài Hydroxyt sắt (không độc lắm) còn có chất độc cấp tính mạnh nào nữa không ? Cianua cũng rất độc, nhưng phân hủy nhanh trong biển nên riêng từ lò coke là chưa đủ, phải đổ cấp tập thêm một lượng rất lớn mới đủ tác dụng.
Những kết luận có thể tin cậy về khoa học và kinh tế kỹ thuật
Đầu tư xây dựng khu công nghiệp sắt thép lớn ở bờ biển không phải là thảm họa, không có gì phải chê trách. Xin nhắc lại, ở đây không nói đến vấn đề an ninh, vấn đề âm mưu Trung quốc… vấn đề tham ô, hối lộ, móc ngoặc của quan chức, vấn đề di dân, đền bù , giá cả và thời hạn thuê đất.
Việc ngăn chặn , giảm thiểu ô nhiễm môi trường là khả thi về mặt khoa học , kinh tế, kỹ thuật. Không phải là khó khăn gì ghê gớm không vượt qua nổi. Trừ khó khăn do con người tự tạo ra.
Vẫn có thể chọn cả thép và cá chứ không phải chỉ được chọn một thứ.
Thảm họa cá chết vừa qua là một sự cố cấp tính
Những câu hỏi cần phải trả lời.
Vì sao những vấn đề về bảo vệ môi trường, bảo vệ biển với một khu liên hợp như Formosa không có gì mới mẻ, không quá khó khăn…mà các cơ quan quản lý Việt Nam vẫn không làm được hay là không chịu làm ?
Thảm họa này muốn xẩy ra được phải hội tụ hai điều kiên: Dừng hoạt động hệ xử lý nước thải và phải đổ vào đó những chất ngăn chặn Phenol phân hủy. Tại sao mấy ngày đó lại có sự trùng hợp ngẫu nhiên như vậy?
Tại sao thảm họa lại xẩy ra vào cuối tháng tư 2016?
Thử tìm câu trả lời
Câu hỏi a) đã có quá nhiều phân tích chí lý rồi, xin không nhắc lại nữa.
Hãy thảo luận về câu hỏi b) với mục đích trả lời cho câu hỏi kiểu hình sự: thảm họa này là ngẫu nhiên hay là cố ý?. Mất điện vài ngày là lý do được cho là làm dừng hệ thống xử lý. Lý do này nghe được, nhưng với một khu công nghiệp có nhà máy điện riêng thì khó chấp nhận. Tại sao đúng lúc mất điện lại có một lượng lớn Hydroxyt sắt được đổ vào , gây nên hậu quả Phenol không phân hủy được? Khó tin được đây là sự sắp đặt của tạo hóa chứ không phải là do bàn tay con người!
Để trả lời cho câu hỏi c), tại sao thảm họa lại xẩy ra vào cuối tháng 4/2016, chúng ta hãy nhớ lại sự kiện biểu tình đập phá của công nhân VN tại sự kiện Trung quốc kéo dàn khoan nổi HD981vào lãnh hải Việt Nam 1/5/2014. Rõ ràng người dân VN, công nhân VN không mong muốn và tự mình gây bạo loạn đập phá nhà máy. Chỉ có một lực lượng ngầm cực mạnh mới có thể xoay chuyển được sang tình thế như vậy? Ai được lợi từ sự kiện này, chắc chắn là chủ nhân của giàn khoan HD 981 rồi. Đến đây thì ai cũng rõ họ chính là chủ nhân của lực lượng ngầm được bảo kê để gây nên sự cố này.
Tháng tư 2016 ở Việt nam có nhiều sự kiện, nhưng quan trọng nhất vẫn là sắp xếp nhân sự lãnh đạo của Đảng CSVN, thứ nữa là chuyến thăm của tổng thống Obama. Ai muốn gây sức ép lên VN tất sẽ nhân dịp này tạo một thảm họa để cảnh cáo và trục lợi. Và họ sẽ không ra mặt mà sử dụng lực lượng ngầm. Formosa đã úp mở rằng thảm họa này là do lỗi của một nhà thầu phụ. Bây giờ thì đã rõ nhà thầu phụ đó là MCC[5], một công ty quốc doanh của Trung Hoa Đại lục. Nhìn kỹ lại, thì thảm họa nay nếu không phải là ý chúa thì tất phải do bàn tay của MCC dàn dựng. MCC và 4,5 nhà thầu phụ Trung Quốc tại Formosa chính là một lực lượng ngầm khoa học công nghệ của Trung Hoa, nguy hiểm hơn rất, rất nhiều những đội quân ngầm cài cắm nhan nhản khắp các cơ quan, lãnh thổ của Việt Nam.
Xét cho cùng thì thảm họa này nằm ngoài suy nghĩ của Nhà nước và quan chức  VN , dù Nhà nước đó có tham nhũng, bất lực đến mấy đi nữa. Nó cũng năm ngoài ý nghĩ của chủ nhân và lãnh đạo tập đoàn Formosa, dù họ có hám lợi và táng tận lương tâm đến mấy đi nữa. Chỉ có lãnh đạo Trung Quốc hiện nay là hưởng lợi từ thảm họa này.  
Cả dân Việt Nam, cả nhà nước của ĐCS Việt Nam, cả Formosa, cả dân Trung Hoa nghèo khổ  đều đang nằm trong cỗ máy nghiền của tập đoàn lãnh đạo ĐCS Trung Quốc hiện thời. Đấy là sự thật và cũng là lý do mà tác giả đã viết bài này. Tất nhiên , có phần nào đó mang màu sắc của lý thuyết âm mưu, tin hay không tùy người đọc.
Người viết bài này chỉ là một nhà chuyên môn con dân nước Việt, không màng đến chính trị, quyền lực nên cũng chắng cần chê bai hay ủng hộ quan chức VN làm gì . Bản thân đã từng được người dân Trung Quốc nghèo khổ cưu mang, nuôi dưỡng mình từ tuổi ấu thơ cho nên đã và luôn luôn nhớ ơn và yêu mến người dân Trung Hoa. Vì vậy cũng hiểu về văn hóa Trung Hoa , về ĐCS Trung Hoa không kém gì hiểu biết về Việt Nam. Thật là khó khăn khi phải viết về sự kiện này như một người ngoài cuộc. Tuy nhiên, người viết đã cố hết sức có thể, mong nhận được những ý kiến phê phán nghiêm cẩn nhằm giúp những người có lương tri có cơ sở khoa học & kinh tế kỹ thuật..để dễ dàng phản biện.
Trần Gia Ninh ( Tác giả gửi BVB)


[1]Final Document on Revised Classification of Industrial Sectors Under Red, Orange, Green and White Categories (February 29, 2016) Table G-2 : Final List of Red Category of Industrial Sectors, p.18 http://envfor.nic.in/sites/default/files/Latest_118_Final_Directions.pdf
[5] MCC là Metallurgical Corporation of China Ltd. Tập đoàn Công ty Luyện kim Trung Hoa. www.mcc.com.cn/mccen/index/index.html
http:// boxitvn.blogspot.com/2016/07/ke-ao-mo-chon-bien-ca-va-nguoi-viet-ten.html
--------------

15 nhận xét:

  1. Fomosa cố ý thải hẳn độc chất chở từ chổ khác đến-đổ hết ra biển, mục đích rọ ràng :muốn đầu độc biển miền trung VN

    Trả lờiXóa
  2. Tác giả nên thêm câu hỏi D/Tại sao Formosa lại cần nhiều nhà thầu phụ là trung quốc? Cũng có thể là thuyết âm mưu của Formosa. Mong tác giả phân tích rỏ...

    Trả lờiXóa
  3. Góc nhìn và phân tích của tác giả rất đáng để ghi nhận.
    Truy cho đến cùng thì thảm hoạ Formosa cũng như vô vàn những thảm hoạ khác xảy ra trên đất nước này đều do một thủ phạm duy nhất : đcsVN.
    Nó trực tiếp,gián tiếp hoặc tiếp tay cho tất cả mọi thảm hoạ đó.
    Cứ nhìn các nước không bị đcs "lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối" thì biết.

    Trả lờiXóa
  4. Tỉnh ngộ đi ĐCS vì lợi ích dân tộc bỏ đi quyền lực phù du hão huyền để lịch sử ngàn năm ghi nhận biết dừng lại đứng lúc và biết chuyển sang cuộc cách mạng bằng thể chế mới. Cổ đấm ăn xôi làm chi.. Để xôi lại hẩm.

    Trả lờiXóa
  5. Tôi tin tác giả viết đúng. Như vậy bọn Khựa đã gây ra vụ đập phá các khu công nghiệp Bình Dương chủ yếu nhằm vào người Nhật và Hàn Quốc.
    Bây giờ nó mượn tay Fomossa để hủy hoại toàn bộ biển miền trung. Vậy những thằng nào còn ôm hôn thắm thiết tàu cộng là những thằng bán nước.

    Trả lờiXóa
  6. TG phân tích và nhận định rất có lý , chính xác . Thật ra đa số dân VN cũng hiểu được Formosa có tật , có chứng cớ . Nhưng để gây một thảm hoạ môi trường bi thảm to lớn , bất kể đạo lý làm người như đã đổ chất độc xuống 1 vùng đảo của Philipine để cho dân không thể đánh cá và phải rời bỏ khu vực đó thì chỉ có người bạn thân thiết của Đảng đủ nhẩn tâm và ác độc làm nổi mà thôi . Từ chuyện đổ chất độc ở Phi qua đến thảm hoạ môi trường Vũng Áng , kịch bản y hệt nhau , chỉ khác là Chính quyền VN thương yêu dân nên đưa ra phương án hổ trợ ngư dân đi xuất ngoại lao động .

    Có biết bao tình tiết báo chí đã đăng về Formosa , nhưng chỉ 1 câu than vãn của Formosa “ do nhà thầu phụ “ thì lập tức người ta khẳng định được sự nghi ngờ ai là bàn tay lông lá đứng phía sau .

    Xét ra nếu không có cẩu nô tài thì … đất nước VN hảnh diện ngẩng cao đầu , không mang tiếng hèn hạ rồi cũng đi đến mất nước như hiện nay .

    Trả lờiXóa
  7. Không chống ai, không ủng ai?
    Ngắn gọn thôi, muốn làm bất cứ cái gì ở vn không cần hay nhất, rẻ nhất, chất lượng tốt nhất, mà phải biết chơi nhất, ô to nhất, bôi trơn nhiều nhất

    Trả lờiXóa
  8. 1 chi tiết Formosa Vn đấm mõm 2,4 tỉ USD, nhưng bị đcsV cấu mất 1,9 tỉ!

    Trả lờiXóa
  9. Cách viết có chút chuyên môn của tác giả nhằm Bảo kê để Formosa tồn tại, dù lập luận thế nào cũng không che được mặt người đọc. Chẳng có yếu tố ĐCS Trung Quốc nào ở đây cả. Tất cả là do Formosa cố ý để hạ giá thành sản phẩm. Bởi họ đã nhét vào đầy mõm các quan chức cấp cao đến cấp thấp người Việt Nam rồi. Giờ đây, nguyên nhân đã được Formosa chấp nhận và đền bù, nhưng thảm họa sẽ còn tiếp tục tăng nếu hoạt động đủ công suất. Câu hỏi được đặt ra là để được tồn tại, họ phải đảm bảo đúng quy trình kĩ thuật cho phép khi thải ra môi trường. Điều này cực kì tốn kém bởi làm đi không tốn bằng làm lại. Thế thôi.

    Trả lờiXóa
  10. Lọt vào mưu Tàu Khựa rồi

    Trả lờiXóa
  11. Dù bọ đang rất bận làm bánh để mưu sinh và để góp thêm một chút gì đó với đồng bào của bọ ở KA đang cực kỳ lao đao sau thảm họa, nhưng vẫn cố đọc bài viết này đấy. Đọc đi đọc lại vài lần thấy "trúng ý bọ" nên mới góp vài lời bàn vào đây.
    Người xưa bên tàu, chắc tác giả không thể không biết, có dặn rặng muốn "lập ngôn" phải đi nhiều, đọc nhiều rồi gì gì nữa. Ấy là sự thận trọng cần thiết nhưng cũng nói quá lên. Đã viết, đã giao lưu chia xẻ "MIỄN PHÍ" với cộng đồng thì ngại gì hay dở, miễn là cái tâm mình trong sáng chân thành và cái trí của mình có đủ để xẻ chia. Không như bọn bồi bút viết khắp các mặt báo, nói khắp các nhà đài mà không đáng xem, đáng nghe bao nhiêu. Mình có hiểu biết mà không chia xẻ tức là mình đã không hành theo đạo Bồ Tát rồi. Bố thí có nhiều thứ lắm chứ đâu phải chỉ đem tiền bạc đi cho. Chia xẻ hiểu biết để mọi người thêm phần tự tin mà giảm đi cái vô minh mà sợ hãi, gọi là "bố thí Vô úy" còn quý hơn tiền bạc kia mà.
    Theo thiển ý bọ thì bài viết rất nghiêm túc, có căn cứ khoa học của một người chân tài thực học chứ không "học giả". Những nghi vấn của tác giả cũng là nghi vấn của khá đông các nhà khoa học, các nhân sĩ trí thức nước Việt và cả quốc tế nữa. Mà nghi vấn là nêu ra cho nó khiêm tốn vậy thôi chứ nố rõ mồn một ra đó rồi chứ đâu cần nghi. Từ Dàn khoan cho đến formosa rồi máy bay đều từ một nơi mà ra: Trung Nam Hải. Khổ nỗi "ai cũng hiểu, chỉ một người không hiểu" mà muôn dân trăm họ cứ nín nhịn mãi thế này sao? Coi chừng cũng có lỗi từ những cái sự "khiêm tốn" đến mức gần sợ hãi như tác giả đấy nha. Bọ nói thật lòng, đúng sai phải quấy không có ý nghĩa gì đâu, đừng chê trách bọ làm gì.

    Trả lờiXóa
  12. Trần Gia Ninh viết hay. Thuyết phục. Tôi đồng ý.

    Trả lờiXóa
  13. Nói như tác giả Trần Gia Ninh thì đây rõ ràng là một cuộc chiến tranh hóa học. Vậy các nhà hóa học của VN đâu hãy vào cuộc đi. Bà Bùi thị An Đại biểu quốc hội nhưng mà tốt hãy tập hợp các nhà hóa học để điều tra đến nơi đến chốn, kiện ra quốc tế về chiến tranh hóa học có được không?

    Trả lờiXóa
  14. Cách nhìn đúng nhất là : Giết sự sống để chiếm đất thôi

    Trả lờiXóa
  15. Bài viết với lập luận khoa học chính xác nên rất thuyết phục. Nhưng một câu của tác giả mà tôi rất đắc ý:
    "Cả dân Việt Nam, cả nhà nước của ĐCS Việt Nam, cả Formosa, cả dân Trung Hoa nghèo khổ đều đang nằm trong cỗ máy nghiền của tập đoàn lãnh đạo ĐCS Trung Quốc hiện thời."
    Buồn thay! Cơ hội vận nước đã đến: Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa rồi mà sao chúng ta vẫn chưa thoát khỏi vòng kim cô đó?!

    Trả lờiXóa