Translate

Trang BVB1

Thứ Hai, 5 tháng 8, 2013

'Tiếng nói' E.MAIL - 54


To Van Truong    - <tovantruong1948@yahoo.com>
< Cuối trang có 3 Tệp Tài liệu Đính kèm >
----- Forwarded Message -----
From: To Van Truong <tovantruong1948@yahoo.com>
To: Quang Trần Vinh <tranquangcnhk@gmail.com>
Sent: Monday, 5 August 2013, 9:52
Subject: Fw: Lý luận cứu nước, chẳng cần tìm ở đâu xa. 
Dear Anh Trần Vinh Quang
Cách đây nửa thế kỷ thế hệ thanh niên chúng tôi đã biết tiếng ông Trần Độ qua các bài viết, bài nói lay động lòng người như tiếng kèn thúc dục toàn dân ra trận cứu nước. 
Ngưỡng mộ,  kính trọng tướng Trần Độ văn võ toàn tài nhưng cuộc đời gặp nhiều oan trái, rất tiếc tôi chưa được gặp ông lúc sinh thời.
Tôi đã hỏi Anh Hồng Lê Thọ (blog nguoilotgach) về bức ảnh ông Trần Độ gắn vào bài viết của tôi, anh ấy trả lời lấy ở nguồn BBC (chắc là không chuẩn). Ảnh ông Trần Độ đăng trên blog của nhà báo Đại tá Bùi Văn Bồng chắc là chính xác vì có chữ ký của ông. 
Anh toàn quyền sử dụng bài viết của tôi để đăng trên blog Trần Độ.
Nhân đây, xin chuyển ý kiến của người bạn Nat về tướng Trần Độ để những người quan tâm tham khảo.
Tô Văn Trường     
----- Forwarded Message -----
From: Hong Le Tho <hongletho@gmail.com>
To: To Van Truong <tovantruong1948@yahoo.com>
Cc: Quang Trần Vinh <tranquangcnhk@gmail.com>
Sent: Sunday, 4 August 2013, 22:23
Subject: Re: Anh kiểm tra lại ảnh Trung tướng Trần Độ nhé . Không biết Anh lấy ở đâu?
Hình Tướng Trần Độ tôi lấy ở đây:(BBC)
http://vozforums.com/showthread.php?t=2931263
Nhờ các anh kiểm lại giúp
2013/8/4 To Van Truong <tovantruong1948@yahoo.com>
----- Forwarded Message -----
From: Quang Trần Vinh <tranquangcnhk@gmail.com>
To: tovantruong1948@yahoo.com
Sent: Sunday, 4 August 2013, 21:05
Subject: Xin bai
Chào anh Tô Văn Trường
Xin lỗi vì sự đường đột này.
Đọc bài của anh trên nguoilotgach, trước tiên xin chân thành cảm ơn anh. Duy có cái hình thì không phải là hình ông Trần Độ, tôi khẳng định vì tôi là con trai của ông.
Nếu đúng hộp thư này của anh, xin anh xác nhận và xin phép để chúng tôi trích đăng bài trên blog Trần Độ tác phẩm ngày gần đây.
Trân trọng
Trần Vinh Quang

----- Forwarded Message -----
From: Anh Tuan Nguyen <anhtuanb2tlsg@gmail.com>
To:
Sent: Sunday, 4 August 2013, 23:39
Subject: Lý luận cứu nước, chẳng cần tìm ở đâu xa. Đó phải là một lối ra chân lý và đạo lý (Trung tướng trần Độ
)
Sắp tới ngày giỗ đầu của cố Trung tướng Trần Độ.
Cụ là người con của Thái Bình, làm anh To Văn Trường rất đỗi tự hào.
Quả là đất Thái Bình có rất nhiều hào kiệt xuất chúng, không thể không tự hào.
Nattoi ngồi trên máy suốt ngày để tìm thêm các bài viết của Cụ và về Cụ.
"Hồi ký Trần Độ" đã có từ trước, nay giở ra soát lại thấy thiếu một chương, tìm mãi mới bổ sung được.
"Nhật ký rồng rắn" còn thiếu Chương I và Chương II của Phần II, tìm mãi vẫn chưa ra.
vẫn còn thiếu các bài “Tướng quân Trần Độ – Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo” của Nguyễn Thanh Giang, các tài liệu của Cụ: "Góp ý về Đại hội VIII - Từ Đảng của sự nghiệp giải phóng dân tộc đến Đảng của sự nghiệp phát triển đất nước" và "Tình hình đất nước và vai trò của đảng CSVN" kêu gọi đảng CSVN phải dân chủ hóa đất nước vào đầu năm 1997 vẫn tìm chưa ra,
Nhưng lại có được thêm "MỘT CÁI NHÌN TRỞ LẠI" cụ viết hồi sinh nhật 76 tuổi (Phần Nattoi chia làm 2 phần vì hơi dài, phần II vì thế được đổi thành Phần III).
"MỘT CÁI NHÌN TRỞ LẠI"phân tích rõ các vấn đề của giai cấp (Phần I), của Đảng (Phần II) và chỉ rõ cách để cứu Đảng khỏi những sai lầm đang mắc phải và cũng là cách để đưa dân tộc tiến lên ngang hàng với các cường quốc trên thế giới.
Đó cũng là một cái nhìn lịch sử:
*     *     *
Rõ ràng, Ðảng từ những năm 1940 chỉ có mấy nghìn đảng viên, nhưng Ðảng có ảnh hưởng rất lớn và rất rộng trong nhân dân. Nhân dân ai cũng biết có Ðảng Cộng sản. Hướng về Ðảng Cộng sản. Những lời kêu gọi và ý kiến lãnh đạo của Ðảng đều hết sức đơn giản, dễ hiểu, nhưng đều lay động lòng người sâu sắc(cả trực tiếp lẫn gián tiếp). Ðảng đã có nhiều ý kiến lãnh đạo đưa đất nước vượt qua được nhiều thử thách và bước ngoặt hiểm nguy, đi tới thắng lợi ngày nay : độc lập, thống nhất đất nước.
Có một nhận xét của không ít người là mỗi khi Ðảng gắn với nhân dân, gắn với dân tộc, suy nghĩ và hành động phù hợp với suy nghĩ và nguyện vọng của nhân dân thì Ðảng thắng lợi rất vẻ vang. Ngược lại, khi Ðảng làm theo, học tập theo một "Ðảng anh em " nào đó, mà kinh nghiệm du nhập không phù hợp với hoàn cảnh dân tộc và đất nước thì đều có những bài học cay đắng. Cuộc cải cách ruộng đất và một số vụ trấn áp trong Ðảng đã để lại nhiều vết thương sâu và chắc còn hậu quả lâu dài nếu không có cách nào thanh toán đi được.
Lịch sử Ðảng Cộng sản Việt Nam là một lịch sử thắng lợi vẻ vang. Nhưng không phải chỉ có thắng lợi vẻ vang, mà có những lúc, những việc, gây tổn thất và đau xót trong Ðảng và nhất là trong nhân dân. Có những sự kiện mà có lẽ hàng trăm năm sau những nhà làm sử sẽ đánh giá lại. Khoảng cách thời gian có thể cho ta cái nhìn khách quan hơn và đúng đắn hơn. Không thể nóng vội hơn được. Nhưng không thể vì thế mà đi đến chỗ coi Ðảng Cộng sản chỉ là một lực lượng tàn bạo, chỉ có đàn áp và làm hại nhân dân, làm hại dân tộc, cần phải đánh đổ và thay bằng lực lượng khác. Cách nhìn nhận như thế là của những đầu óc thù địch, thiên lệch, không thể chấp nhận được. Thực tế hiện nay không có lực lượng nào thay thế được Ðảng Cộng sản.
Lịch sử của Ðảng gắn liền với lịch sử dân tộc. Ai nhìn lịch sử dân tộc mà tách khỏi lịch sử Ðảng Cộng sản là không được.
Ðến nay có thể thấy hình ảnh Ðảng Cộng sản là hình ảnh một cây cổ thụ xum xuê, thân hình lực lưỡng, gốc rễ sâu chắc. Vì Ðảng có đã hơn hai triệu đảng viên. Ðảng có những tổ chức quần chúng : công, nông, thanh, phụ, bao gồm nhiều chục triệu hội viên tích cực ủng hộ Ðảng và sẵn sàng nghe theo Ðảng.
Nhưng cũng có thể có một nhận xét là Ðảng ngày nay tuy đông và mạnh như thế, nhưng nhân dân nói chung không gần Ðảng hơn mà lại xa hơn. Lòng tin đối với Ðảng giảm sút nghiêm trọng, nếu không muốn nói là lòng tin ấy đã mất hẳn.
Vì vậy có thể nói tuy cây Ðảng bây giờ to lớn xum xuê về số lượng, nhưng thân cây và gốc cây có mang các bệnh hoạn nào đó mà chưa được chẩn đoán đúng để chữa trị.
Ngay từ khi gia nhập Ðảng, tôi đã thấm nhuần những nguyên lý về việc xây dựng một Ðảng kiểu mới - một đảng chiến đấu, là đội quân tiên phong và đội quân chiến đấu của giai cấp công nhân. Ðảng Cộng sản vừa là của giai cấp công nhân, vừa là của toàn dân tộc. Ðảng Cộng sản là một đảng kiểu mới so với những đảng chính trị trước năm 1930, trong đó có Quốc Dân Ðảng của anh hùng Nguyễn Thái Học. Những đảng ấy không thiếu tinh thần yêu nước và đức hy sinh, nhưng có nhiều nhược điểm về tổ chức đảng, không thể trở thành một sức mạnh lớn đưa cách mạng tới thành công.
Ðảng Cộng sản là một đảng chiến đấu, cho nên mỗi đảng viên phải là một chiến sĩ, một người cách mạng chuyên nghiệp. Ðiều đó vừa là vinh dự lớn vừa là trách nhiệm nặng nề.
Ngày nay Ðảng đang lãnh đạo sự nghiệp phát triển đất nước và lãnh đạo một bộ máy nhà nước và một bộ máy xã hội khổng lồ. Việc thảo luận và phân tích tính chất chính trị của Ðảng có một ý nghĩa to lớn. Không thể cho rằng tính chất của Ðảng vẫn y nguyên như những năm trước năm 1945 và trong hai cuộc chiến tranh được. Nếu cứ giữ cái quán tính trong suy ngẫm từ mấy chục năm cho đến bây giờ để xử lý các vấn đề hiện tại về xây dựng Ðảng thì chắc chắn sẽ có sai lầm, hoặc ít nhất là không có hiệu quả.
"
Đó là cái nhìn biện chứng của tư duy lịch sử. 
Đó cũng là cái nhìn của đổi mới:
"
Tôi rất tán thành và hoan nghênh phải đổi mới Ðảng. Nhưng đổi mới Ðảng không phải chỉ là cải tiến vài cái sinh hoạt, từ sinh hoạt chi bộ đến đại hội. Thông thường mỗi lần ta hô "cải tiến" thì lại xuất hiện tình thế "cải lùi".
Phải đổi mới !
Và đổi mới phải tính đến những chuyện :
·                      Tính chất chính trị của đảng.
·                      Nền tảng tư tưởng của đảng.
·                      Nguyên tắc tổ chức của đảng
·                      Phương thức lãnh đạo của đảng.
·                      Phong cách công tác của Ðảng.
Có thực hiện được như vậy thì sự đổi mới mới nghiêm túc và có thực chất của nó.
Càng ngày càng rõ rằng Ðảng không thể có trí tuệ của cả dân tộc, nhưng Ðảng có vai trò thu hút tập hợp và phát huy mọi trí tuệ của dân tộc. Ðảng phải là một ông vua hiền mà tôn trọng và sử dụng tốt trí tuệ, tài năng của dân tộc. Như thế Ðảng mới bảo tồn và phát huy được truyền thống của mình.
Cần phải thấy rõ nguy cơ tụt hậu.
Ðất nước thì tụt hậu với thế giới, còn Ðảng thì tụt hậu với xã hội và dân tộc.
Phải vượt qua nguy cơ đó bằng quan niệm : đổi mới là dân chủ hóa trong Ðảng cũng như dân chủ hóa toàn xã hội.
Phải quan niệm như vậy và hành động đúng như vậy.
"
Sau khi viết thiên bút ký "Một cái nhìn trở lại(1)", Cụ vẫn tiếp tục suy nghĩ và thấy ra rằng còn phải nhìn lại nhiều vấn đề và đã viết tiếp phần III.
Cụ đã viết ở phần kết:
*     *     *
Ðất nước ta đã có những thắng lợi và thành công thực sự là to lớn. Ai muốn phủ nhận cũng không được. Nhưng đất nước ta cũng vẫn là một đất nước quá nghèo và lạc hậu. Ta hãy nhìn cho đúng cái thực trạng của sự nghèo khổ, lạc hậu mà tìm cách đưa đất nước thoát dần ra. Thấy mình đang nghèo để nhìn sự việc thì tâm lý và tư tưởng khác. Thấy mình thắng lợi thành công và mình đầy thành tích thì nhìn sự việc có tâm lý và tư tưởng lại khác. Tôi cứ mong rằng mọi người nhìn rõ được thực trạng nghèo khổ của đất nước, từ đó mà tích cực tìm đường thoát ra. Còn chỉ hô "dân giàu nước mạnh " như là nói lên một ước mơ xa vời, rồi lại mơ mộng chuyện viển vông thì có vẻ ít có lợi ích cho đất nước.
Ta vẫn còn đang phải tiếp tục chống phá các thứ bất công, bất bình đẳng. Sự xa cách giàu - nghèo, sang - khó không phải chỉ có nguyên nhân duy nhất là mặt trái của kinh tế thị trường, nó còn có nguyên nhân ở trong sự cai trị và quản lý đất nước nữa. Phải tìm và tôi tin chắc rằng ta có thể tìm ra.
****
Ðiều tôi trải nghiệm thấy rõ là:
-Những người cầm quyền hết sức cần thiết phải có một hệ ý thức cho mình.
-Hệ ý thức đó phải bảo đảm sự cầm quyền, phải ổn định sự cầm quyền, bảo vệ và củng cố sự cầm quyền, hệ ý thức ấy lên án tất cả mọi ý kiến nhận xét, phê phán và chống lại ý thức hệ cầm quyền.
-Hệ ý thức ấy bất chấp mọi chủ nghĩa, mọi học thuyết, thậm chí mọi đạo lý. Chỉ cần hệ ý thức ấy bảo đảm sự tồn tại của lực lượng cầm quyền.
-Sự tồn tại của cầm quyền là tiêu chuẩn duy nhất của hệ quy chiếu, duy nhất của mọi ý kiến, mọi nguyên lý và đạo lý.
-Vì vậy hệ ý thức cầm quyền cần có và cho phép mọi thủ đoạn dối trá, lừa bịp, đàn áp và khủng bố để đáp ứng yêu cầu tồn tại và củng cố sự cầm quyền hiện tại.
Thế là tôi đã trải qua:
Những mơ xóa ác ở trên đời (lúc bắt đầu)
Ta phó thân ta với đất trời (dấn thân)
Ác xóa đi, thay bằng cực thiện (thắng lợi)
Tháng ngày biến hóa, ác luân hồi (trở lại ác)
Có lẽ không ai muốn thế, tôi lại càng không muốn thế. Nhưng cuộc sống thực sự nó có sự vận động của riêng nó, nó lôi cuốn và quy định sự phát triển của cả người cầm quyền và người không cầm quyền.
Ta có thể cưỡng lại xu hướng vận động này không? Ta có thể có một lối ra không?
Tôi tin chắc là có!
Có thể tìm được lối ra hợp chân lý và hợp đạo lý với ba điều kiện:
Một: Không nên lệ thuộc vào bất cứ một chủ nghĩa, một học thuyết nào. Ðảng Cộng sản có quyền có học thuyết của mình, nhưng không được bắt tất cả mọi người phải theo học thuyết đó. Vì mọi người, nhất là người Việt Nam hiện nay đã đủ trình độ để nhận xét chân lý và đạo lý.
Hai: Phải cùng nhân dân bàn bạc và tìm tòi, không thể có bất cứ ai nghĩ thay cho nhân dân cả nước được. Phải thu thập được mọi tiếng nói trong nhân dân (nhất là của các sĩ phu gồm có trí thức và lão thành).
Ba: Lực lượng cầm quyền phải thực sự của dân, do dân, vì dân (như Ðảng Cộng sản đã long trọng tuyên bố, nêu lên), phải coi việc phục vụ đất nước, dân tộc và nhân dân làm mục đích tối cao, là nguyên lý chỉ đạo mọi tư tưởng, hành động, mọi chính sách và luật pháp. Không để tồn tại nghịch lý: lực lượng cầm quyền tự ý đồng nhất với nhân dân và biến mọi việc phục vụ nhân dân thành ra phục vụ cầm quyền. Phải có lực lượng cầm quyền, nhưng lực lượng cầm quyền phải thực sự của dân, vì dân, do dân và được nhân dân giám sát và kiểm soát, phải lấy việc đoàn kết toàn dân tộc làm tôn chỉ mục đích cao nhất của sự cầm quyền, cao hơn bất cứ vấn đề nào khác. Thực hiện đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết.
Từ cổ, kim, đông tây, lịch sử thường truyền tụng và ca ngợi các chính quyền khoan dung, nhân ái và phê phán các chính quyền chuyên chế, tàn bạo. Các mưu sĩ Trung Quốc thường khuyên các vua hiền cần nhân ái với người đã hàng phục, những người lỡ lầm, những người trái ý, những khuyên can thẳng thắn và trung thực.
Ở ta, người xưa hay nói đến "An dân". An dân là dân yên, chứ không phải chỉ an toàn cho chính quyền. Giàu mà không có yên dân thì không phải là một xã hội hay. Ở ta, có lẽ phải quan tâm đến mục tiêu an dân bên cạnh mục tiêu làm giàu.
Trần Ðộ
"
Nattoi nghĩ rằng Cụ Trần Độ là người đã triển khai Tư tưởng Hồ Chí Minh một cách đúng đắn và sáng tạo nhất, chỉ ra con đường tốt nhất để thoát ra khỏi tình hình bế tắc hiện nay của Đảng.
Đúng là người trí dũng song toàn, trí tuệ tuyệt đỉnh.
Rất tiếc các nhà lãnh đạo thời ấy đã không lắng nghe.
Chỉ mong các nhà lãnh đạo hiện nay đừng bị cảm tính chi phối, đừng để tư tưởng bảo và chủ nghĩa cá nhân cản trở,
chịu khó đọc từ đầu đến cuối các thiên bút ký ấy của Cụ thì sẽ hiểu ra được đó là những điều tuyệt vời nhất mà ta có thể có được.
Bến bờ không ở đâu xa, chỉ cần quay đầu nhìn lại.
Nat.
Friday, July 10, 2009
 MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI III
Trần Ðộ
(1)
Sau khi viết thiên bút ký "Một cái nhìn trở lại(1)", tôi vẫn tiếp tục suy nghĩ và thấy ra rằng còn phải nhìn lại nhiều vấn đề lắm. Trong khi thấy như vậy thì lại đọc thêm một số sách về sử và vài cuốn tiểu thuyết. Trong có một cuốn mà tôi gặp trong đó nhiều ý nghĩ, nhiều tư tưởng có thể gợi cho tôi nhiều suy nghĩ. Ðó là một bộ tiểu thuyết lịch sử tên là "Sông Côn mùa lũ", tác giả là Nguyễn Mộng Giác nói về giai doạn lịch sử nửa sau thể kỷ 18 ở miền Trung nước ta, về phong trào Tây Sơn của anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ. Tiểu thuyết dựng lại chân dung nhiều nhân vật lịch sử và cũng hư cấu chân dung một số nhân vật của thời đại đó, một cách sinh động, để làm nổi thêm các nhân vật lịch sử có thật. Qua sự việc và lời lẽ của các nhân vật, tác giả nêu lên những tư tưởng và những vấn đề của thời kỳ lịch sử đó mà cũng có nhiều ý nghĩa thời sự. Có mấy nội dung mà tôi thích thú quan tâm:
-Khi Nguyễn Huệ tham gia với Nguyễn Nhạc nổi dậy chống phá bộ máy cai trị tàn bạo và thối nát của Trương Phúc Loan đang lũng đoạn chính quyền của Chúa Nguyễn ở Ðàng Trong. Nguyễn Huệ tâm sự với bạn bè và nêu lên một vấn đề:0_° ° "Ta hiện nay nổi dậy để phá tan bộ máy cai trị này. Ta đập nó đi rồi, thì ta thay thế nó bằng cái gì? Liệu ta thay thế nó bằng một cái tốt đẹp hơn, hay ta lại xây nên chính những cái mà ta đang đập phá đây???".
Trong tiểu thuyết có nêu lên hai sự việc giống nhau và cùng nói lên một vấn đề:
-Nguyễn Nhạc khi làm lễ đăng quang lên ngôi Vua Thái Ðức ở Quy Nhơn, đã cấm giáo phường (văn công) không được diễn vở tuồng "Chàng Lía". Vở tuồng này ca ngợi chàng Lía cũng là một thanh niên nông dân nổi dậy chống áp bức bóc lột.
-Sau này khi Nguyễn Huệ đăng quang lên ngôi vua ở Phú Xuân (Huế), tác giả vở tuồng vốn là bạn học với Nguyễn Huệ, lại đề nghị cho diễn vở tuồng chàng Lía để chào mừng lễ đăng quang thì Nguyễn Huệ là vua Quang Trung cũng cấm không cho diễn vở tuồng đó!
Thế là tâm trí tôi cứ xoay quanh câu chuyện đó, và cũng là xoay quanh cuộc đời tôi. Ðó là mối quan hệ giữa người nổi dậy (đập phá) với người cầm quyền cai trị, sự chuyển biến tâm lý và tư duy, ứng xử của hai con người đó, và khi hai con người đó trong cuộc đời lại là một.

(2)
Tôi không sao quên được mấy kỷ niệm nhỏ trong đời tôi.
Năm 1945, trước tháng tám, tôi hoạt động bí mật ở một vùng ngoại thành Hà Nội (huyện Ðông Anh). Tôi ở một nhà cơ sở Cách mạng. Gia đình có một bà mẹ và hai người con gái: chị lớn đã có chồng và con, chị nhỏ hơn sau này lấy một anh trong đội của tôi. Bà mẹ nuôi nấng và che chở cho tôi như một đứa con, nhiều lúc cũng âu yếm, mắng mỏ, dành cho tôi từ bát cơm nguội, bắp ngô, củ khoai. Chị lớn cũng thế, chị coi tôi là em trai, các con chị đều gọi tôi là cậu rất thân mật, tự nhiên và hay bắt rận, vò giặt quần áo cho cậu. Khi tôi vô ý ngồi trong buồng làm nổ súng, chị rất nhanh ý vào bếp, đập vỡ cái nồi rang bằng đất để có cớ nói chuyện với hàng xóm, nếu có người nghe tiếng nổ mà sang hỏi thăm. Sau đó chị mới chạy lên xem tôi, chị nghĩ rằng có thể xảy ra tại nạn: tôi bị thương hoặc chết. Thấy tôi an toàn chị cười vui nói với tôi về mẹo "đập nồi rang" của chị và chị còn cười vui hơn, bảo tôi: "0_Cậu có làm sao thì đành chờ đêm đến, đem vùi cậu ở rãnh khoai, chứ chả biết làm thế nào? "
Thế mà sau ngày 19 - 8 ít lâu, tôi đã nhận công tác ở Hà Nội, trở lại thăm bà cụ và chị, thì tôi gặp một tình huống ngỡ ngàng. Cố nhiên lúc này tôi ăn mặc sang trọng hơn và đi xe hơi. Bà cụ mắt kém, mãi mới nhận ra tôi. Bà cụ mừng rỡ, chào mời tôi: "0_Mời ông ngồi, xơi nước " và cụ rất lễ phép rót nước mời tôi. Chị lớn cũng thế, không gọi tôi là cậu nữa, mà cũng lễ phép gọi tôi là ông.
Tôi không thể tự nhiên được như xưa, không vui được và cũng không thích ứng được với danh vị "0_ông khách". Lúc ấy, tôi chỉ thấy lúng túng và tiếc nuối một tình thân mật trước đây. Tôi đã mơ hồ cảm thấy một sự rạn nứt, thấy tiếc tiếc, nhưng chưa ý thức được rõ. Mãi về sau này, khi đã ngoài 70 tuổi, tôi mới dần dần thấy rõ hơn và sẽ nói rõ thêm sau này.
(3)
Những năm 1980, lúc tôi đã hơn 60 tuổi. Tôi về thăm một cơ sở Cách mạng cũ ở Thái Nguyên. Những người thanh niên cứu quốc cùng lứa tuổi với tôi và hơn tuổi tôi đã chết nhiều. Nhưng cũng có người còn sống, có người trở thành cán bộ khá cao cấp (Phó chủ tịch Tỉnh). Tôi tìm thăm một chị. Chị này lúc ấy (1944) là một thanh niên tích cực, là một trong số đảng viên đầu tiên. Chị nhanh nhẹn hăng hái và cũng thuộc lớp nữ thanh niên xinh đẹp. Tôi mang ấn tượng về chị hồi trẻ, đến thăm chị. Chị bây giờ là một bà già nhà quê cũ kỹ và lam lũ, trong nhà chị không đến nỗi nghèo khổ. Tôi và anh đã thoát ly thành cán bộ đến thăm chị mà sao xa cách nhau xa xôi, lạnh lẽo. Trong câu chuyện tôi có chú ý một câu của chị, đại khái: "0_Giá mà tôi được thoát ly như các anh thì bây giờ cũng sướng, chả đến nỗi lúi sùi thế này ". Chị nói thế với một tâm thức: đi làm Cách mạng cũng là một con đường kiếm ăn sinh sống, và những người gặp may mắn được thoát ly thì con đường sống cao hơn, sướng hơn. Cái cảm giác rạn nứt như hồi 1945 lại chiếm tâm hồn tôi. Nhưng tôi không suy nghĩ gì hơn, mà chỉ ủy lạo chị một câu rất cổ hủ mà cũng xác đáng "Mỗi người một số phận, chị ạ! ".
Thế là đời tôi có mấy đoạn.
Ðoạn 1: là một thiếu niên học sinh rồi thanh niên, xung phong đi làm Cách mạng, đi tuyên truyền vận động quần chúng đứng lên võ trang khởi nghĩa để giành độc lập và giành chính quyền. Lúc này hết sức say sưa với những lý tưởng cao đẹp: Ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc; giải phóng, công bằng và nhiều mơ tưởng cụ thể về đời sống tươi đẹp của toàn dân tộc, đất nước. Những mơ tưởng này rất chung mà cũng rất cụ thể: nông dân có ruộng đất, rồi có máy cày, máy gặt; công nhân làm chủ nhà máy không có thất nghiệp, đời sống no đủ; thanh niên tha hồ học hành, người ốm được chữa bệnh chu đáo. Tất cả cái gì cũng có một kết cục đẹp và đẹp nhất.
Ðoạn 2: là một anh bộ đội tham gia chiến đấu giành và giữ độc lập suốt 30 năm. Những mơ tưởng thời thiếu niên vẫn tiếp tục với những vẻ đẹp huy hoàng của nó, nhưng tâm trí tập trung vào yêu cầu trước mắt là thống nhất và hòa bình với những giấc mơ hòa bình và thống nhất. Sau tháng 8-1945 mới thấy cái thắng lợi cụ thể của nó. Và sau tháng 5-1975 mới thấy cái thống nhất và hòa bình thực tế nó như vậy. Nó có nhiều cái không giống và không đẹp như trong giấc mơ, nó cũng có những cái còn đẹp hơn, rực rỡ hơn, vui hơn những giác mơ. Nhưng suốt những năm công tác và chiến đấu không có thì giờ và điều kiện để suy ngẫm về cuộc đời.
Ðoạn 3: có khoảng 18 năm thống nhất hòa bình. Tôi làm một quan chức cao cấp của Ðảng và Nhà nước hưởng tất cả những tiêu chuẩn ưu đãi, đời sống đầy đủ và thuận lợi. Rồi bước sang Ðoạn 4 cho đến nay. Ở đoạn này có nhiều điều kiện để suy ngẫm so sánh và đối chiếu ước mơ với thực tế cuộc sống. Ta đã dùng hết chữ để nói về thắng lợi của dân tộc và đất nước, nay không có chữ nào mới được nữa. Nhưng té ra những thắng lợi nó lại thể hiện ở các số phận cụ thể. Nó thể hiện ở những cuộc sống đầy đủ giàu sang của một số người, nhưng nó cũng thể hiện ở tình trạng không thay đổi và còn có sự sa sút thêm của rất nhiều số phận con người khác.
***
Nhìn lại các quãng đời tôi đã sống rút cục lại, nổi lên một câu hỏi khái quát và tập trung là: Tôi đã tham gia vào việc đập phá và phá tan một thứ chính quyền và cuộc sống như thế nào? Và tôi đã tham gia vào việc lập nên và củng cố một chính quyền thay thế như thế nào?
Tôi chỉ "tham gia" thôi, vì tôi chỉ có một vai trò hết sức khiêm tốn. Tuy nhiên vai trò đó cũng đủ cho tôi đặt câu hỏi, một câu hỏi khái quát ở tầm triết học, để mong tìm thấy thực chất chân lý của sự vật. Tôi đã tham gia đập tan cái gì?
2_Tôi đã tham gia đập tan một nhà nước, một bộ máy cai trị của thực dân và phong kiến tay sai. Bộ máy đó có đủ các nét đặc điểm của sự tàn bạo, dã man, của sự vơ vét bóc lột và xa hoa hưởng thụ, của sự lừa bịp dối trá thủ đoạn đểu giả. Bộ máy nhà nước đó gắn chặt với một xã hội nghèo nàn, đói khổ, cực nhục, nhiều tệ nạn, nhiều sa đọa xấu xa. Những điều đó được hiện ra trong các tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan, Nam Cao, Ngô Tất Tố và Vũ Trọng Phụng. Tôi ở tuổi niên thiếu đã tiếp xúc và va chạm với nó ở những tên tuần phiên, lý trưởng, chánh tổng, địa chủ ở quê tôi và sau đó với những tên mật thám, những sở mật thám, những tòa án các cấp và các nhà tù từ tỉnh đến Hỏa Lò Hà Nội và nơi đi đày Sơn La. Những điều tôi biết và tôi tiếp xúc nung nấu trong tôi một lòng căm thù vừa sâu sắc vừa sôi nổi. Tôi không thể không tham gia đập phá cái thứ tàn bạo, độc ác và lừa bịp xấu xa. Trong khi tham gia việc đập phá đó tôi không thể không có những sự ước muốn, những nguyện vọng, những giấc mơ cao thượng: xây dựng một xã hội và một nhà nước đầy những sự cao đẹp: mọi người đều sống đầy đủ sang trọng, mọi người đều yêu thương nhau, tôn trọng nhau, thân ái với nhau. Một nhà nước gồm những người cũng thương yêu nhân dân, tôn trọng từng người dân, giúp đỡ và tạo cho từng người dân được sống tự do, được sống hạnh phúc.
Tôi cứ nuôi những mơ tưởng đó và yên chí đinh ninh rằng đó là những lý tưởng cao đẹp và hiện thực, và những lý tưởng đó là lẽ sống của đời mình. Tôi không cần phải băn khoăn như Nguyễn Huệ và đã nhìn thấy rõ những mục tiêu và những mơ tưởng của mình. Những cái đó được hiện lên một cách cụ thể. Sau Cách mạng tháng 8 là một Nhà nước Dân chủ cộng hòa, một Chủ tịch, một Lãnh tụ siêu phàm có thể đoàn kết mọi người và thương yêu tất cả mọi người, lúc nào và ở đâu cũng lo toan cho hạnh phúc của từng con người. Cứ như thế tôi tiếp tục những mơ ước của tôi về một đất nước được thống nhất hòa bình...
Cứ mơ ước, vừa mơ ước vừa được sống những cuộc sống thực:
Sau Cách mạng tháng 8 mới biết cuộc sống thực của thắng lợi Cách mạng!
Sau 1954, mới biết cuộc sống thực của Kháng chiến thành công !
Sau 1975, đi máy bay từ Hà Nội vào Sài Gòn rồi lại đi ôtô từ Sài Gòn qua Ðà lạt, Huế ra đến Hà Nội, mới biết cuộc sống thực của Thống nhất - Hòa bình !
Cuộc sống thực đó vừa giống và vừa không giống những mơ ước tôi đã từng ôm ấp từ lâu. Những cái giống nhiều hơn, hay những cái không giống nhiều hơn? Tôi chưa có lúc nào điểm ra được rõ ràng. Nhưng càng ngày càng thấy, hình như cái không giống nhiều hơn. Cái không giống với mơ ước thì nhiều, nhưng những cái giống với cái gì đã được đánh đổ cũng càng ngày càng nhiều.
***
Vậy là tôi đã tham gia xây dựng, củng cố một "cái gì? ". "Cái gì " đó nó phải thay thế "cái gì " mà tôi đã tham gia đập phá nó từ những năm 1945???
Tôi không muốn và cũng không thể điểm lại sự diễn tiến của cuộc sống xã hội suốt 50 năm từ 1945 đến nay. Và tôi chỉ thử điểm qua một số điểm để đối chiếu từ "cái gì " đó trước 1945 và "cái gì " đó hiện nay. Tôi thường quan tâm vào mấy điểm như sau:
1/ Trước 1945, xã hội Việt Nam lúc ấy có một bộ máy cai trị. Bộ máy đó là của đế quốc phong kiến. Nó có đầy đủ các đặc điểm của nó là bóc lột, vơ vét của dân nghèo để hưởng thụ phè phỡn và xa hoa. Nó dùng đủ mọi thủ đoạn đàn áp, doạ nạt, dối trá và lừa bịp để buộc toàn thể dân chúng phải cúi đầu im lặng nghe theo và hành động mọi thứ mà giới cầm quyền mong muốn.
Ngày nay ta cũng có một bộ máy Nhà nước và đó là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Trong đời sống xã hội, mọi người đều thấy một số hiện tượng (chưa bàn đến bản chất của vấn đề) cần đối chiếu và suy ngẫm:
a/ Hiện tượng thứ nhất là ta có một bộ máy Nhà nước, nói đúng hơn là một bộ máy cầm quyền, bộ máy cai trị. Bộ máy này rất to lớn đồ sộ và tốn kém, to lớn hơn bộ máy ngày xưa gấp nhiều lần. Nó gồm nhiều bộ máy:
-Bộ máy dân cử là hệ thống Quốc hội và các Hội đồng nhân dân.
-Bộ máy hành chính gồm có chính phủ và các UBND tỉnh, huyện, xã.
-Bộ máy Ðảng gồm từ Trung ương đến cơ sở gồm cấp ủy và các bộ máy giúp việc.
-Bộ máy các tổ chức chính trị xã hội trực thuộc Ðảng là Công - Nông - Thanh - Phụ.
-Bộ máy Ủy Ban Mặt Trận Tổ quốc bao gồm đoàn thể các ngành, nhưng không có ảnh hưởng gì đến các đoàn thể.
-Một mạng lưới các tổ chức xã hội, có tổ chức chính trị xã hội, tổ chức nghề nghiệp xã hội, tổ chức từ thiện, tổ chức tôn giáo. Các loại tổ chức này có nhiều tổ chức đều do Ðảng và Chính quyền bảo trợ và chi phối.
Như vậy hiện tượng này là bộ máy Nhà nước thể hiện ra một hệ thống chính trị rất to lớn cồng kềnh gồm có tổ chức Ðảng là trung tâm, các tổ chức khác, kể cả Quốc hội và Chính phủ là những tổ chức ngoại vi xung quanh tổ chức Ðảng.
Hệ thống này cổng kềnh và chồng chéo. Riêng việc quản lý sự thương mại, có:
+ Bộ Thương mại
+ Cơ quan thuế vụ.
+ Cơ quan quản lý thị trường.
+ Lực lượng chống buôn lậu.
+ Cơ quan Hải quan.
Nhiều cơ quan làm một việc, nên phải luôn luôn "phối kết hợp ", "lồng ghép ".
Các lực lượng Công an lại có quy mô của một Chính phủ (nhiều lĩnh vực) nào là an ninh chính trị, công an kinh tế, an ninh văn hóa và an ninh đối ngoại...
Thế mà bất cứ việc gì cũng phải nêu lên đó là nhiệm vụ của toàn dân, mỗi người dân đều phải gánh vác hoặc tham gia. Công an có công an khu vực, công an phường, xã. Ngày xưa còn bé, ở nhà quê, tôi chỉ thấy làng xã tôi có một trương tuần và 4 anh tuần phiên. Ngày nay tôi thấy ở phường có công an phường có trụ sở, có mấy chục người và chỉ huy là một cấp tá; bây giờ mình nhiều sĩ quan thật!
Tôi thấy cái sự cồng kềnh và đông đảo quá thế không phải là một kinh nghiệm hay. Nó quá tốn kém vì nhiều cơ quan, tổ chức thì phải nhiều trụ sở, nhiều xe cộ, đồ dùng văn phòng, nhiều đại hội, hội nghị và học tập. Những chi phí về các việc đó đều lấy vào ngân sách, đều do dân phải đóng góp, mà trong khi ta lại quá thiếu thốn vốn để đầu tư phát triển kinh tế.
Tất cả sự to lớn, cồng kềnh của bộ máy đều xoay quanh một nhiệm vụ, một mục tiêu: giữ vững và củng cố chính quyền này, chống lại và đề phòng mọi âm mưu, mọi lực lượng có thể làm suy yếu chính quyền này. Trong khi chính quyền này là của dân, do dân và vì dân, đã có lịch sử và được tổ chức đầy đủ, đã hết sức vững vàng rồi. Ngày xưa ta chưa có chính quyền, phải đối phó với cả một bộ máy thống trị, bộ máy thống trị này nhiều lực lượng và mưu mô thủ đoạn để làm hại lực lượng Cách mạng. Ngày nay Cách mạng đã là bộ máy thống trị, một bộ máy rộng lớn bề thế và vững chắc, tôi không hiểu tại sao lại có người sợ hãi làm như sắp bị đánh đổ đến nơi!???
b/ Hiện tượng thứ hai là bộ máy Công an to lớn
Chế độ nào cũng cần có một bộ máy và lực lượng trung thành để bảo vệ chế độ đó. Chế độ ta cần có một bộ máy và lực lượng như thế là tự nhiên.
Như trong 6 điều Bác Hồ dạy thì Bác nói "đối với Chính phủ phải trung thành " và Bác thường yêu cầu các lực lượng vũ trang "Trung với nước, hiếu với dân" nhưng Ðài phát thanh của ta ngày nay thường nhắc đi nhắc lại "Trung với Ðảng, hiếu với dân". Trung với Ðảng cũng có ý nghĩa, nhưng có lẽ ra là phải sau "Trung với nước ". Nhiều người đồng nhất Ðảng với nước, vì Ðảng là yêu nước nhất và đại diện, tiêu biểu cho nước đầy đủ nhất. Nhưng dù sao thì Ðảng là Ðảng và nước là nước, không thể là một, khẩu hiệu nói trên có một ngụ ý bảo vệ Ðảng rất triệt để, nhưng như thế nó lại hơi quên mất "nước".
Lực lượng Công an hiện nay thường được coi là và được trình bày như là một lực lượng bảo vệ dân, cứu giúp dân, là bạn của dân. Sự tuyên truyền cho lực lượng Công an cũng có một quy mô lớn. Riêng tôi biết, Công an có 5 tờ báo và tạp chí:
Báo Công An Nhân Dân
Báo An Ninh Thủ Ðô
Báo Công An Thành Phố Hồ Chí Minh (2 tờ: 1 báo; 1 tạp chí)
Báo An Ninh Thế Giới
Báo Văn Nghệ Công An
và các lực lượng văn nghệ khác.
Lực lượng Công an nhân dân hiện nay được giới thiệu như một lực lượng của nhân dân, trong nhân dân và vì nhân dân. Nhưng sao mà trong thực tế nó lại hay giống nhưng cái ngày xưa ở ta, và giống các nước tư bản quá. Nhiều người nhìn vào nó, thấy rõ nó tiêu biểu cho một lực lượng đàn áp và khủng bố. Dân sợ nó nhiều hơn và cho đó là một nghề "thất đức" và quả nhiên nó làm cho nhiều người sợ thật:
Nó có một lực lượng cảnh sát chiến đấu trang bị rất sắc bén và hùng hậu.
Nó được trang bị tất cả những công cụ khủng bố hiện đại và phong phú hơn cả các lực lượng bảo vệ chế độ cũ (phong kiến và thực dân) như dùi cui, súng, vòi rồng phun nước, hơi cay, khiên và côn, xe phân khối lớn, chó nghiệp vụ v.v...
Nó có một hệ thống trụ sở, đồn, nhà giam và nhà tù và đều là những chỗ đáng sợ, ít ai vui vẻ muốn tới đó.
Trình độ nghiệp vụ của nó rất cao: thẩm vấn, hỏi cung, theo dõi, điều tra, phong tỏa thư tín, nghe trộm điện thoại v.v... yêu cầu dân và tìm người đưa tin chỉ điểm. Hỏi cung thì mớm cung, gài bẫy, tạo chứng cớ, bắt nọn và hành hạ người bị hỏi cung rất kịch liệt và dài ngày.
Tất cả những điều nói trên đều là những điều mà khi ta chưa có chính quyền thì ta nguyền rủa, chống đối, khinh bỉ. Lúc đó những chữ mật thám, tay sai, chỉ điểm được nhắc đến như những gì xấu xa và lý tưởng của ta là quét sạch nó như quét sạch những rác rưởi ở chợ. Mà ngày nay ta lại sử dụng nó tích cực và ca ngợi, bênh vực nó ghê gớm. Tôi nói lên những cảm tưởng này, không phải bài bác gì các lực lượng Công an hoặc phủ nhận sự cần thiết của nó. Tôi chỉ muốn nói lên một ấn tượng khó hiểu. Những gì trước đây ta khinh bỉ, chửi rủa và chống phá thì ngày nay ta lại làm lại nguyên những cái đó, mà lại hoàn thiện, nâng cao và ngày càng nâng cao!
Khi ta nói đến những gì là dân chủ của các nước tư bản phát triển, thì ta chê nó là dân chủ tư sản, là cái gì đáng ghê tởm. Về những tổ chức và phương pháp bảo vệ chính quyền thì ta lại chăm chú bắt chước một cách rất kỹ lưỡng và còn nâng cao hơn, sáng tạo hơn. Tại sao như vậy nhỉ???
Khoảng 20.11.1998, xem thấy ở tivi một phim truyện tên là "Ðám cưới đêm mưa ". Trong phim, nhân vật chính là một thanh niên vì yêu một cô gái mà mẹ không bằng lòng đã bị đẩy đến chỗ giết người và ăn cắp vàng của mẹ rồi mưu trốn với người yêu. Công an tìm ra dấu vết và truy nã, khi cậu thanh niên này trốn về nhà người yêu. Công an theo sát tới, có một cán bộ Công an hiểu và biết được động cơ và ước nguyện hạnh phúc của thanh niên này nên quyết định không bắt tội phạm, mà mở đường cho tội phạm tự thú. Cán bộ công an bị nhận xét là không tròn nhiệm vụ và bị thay bởi một cán bộ Công an khác là người chủ trương phải kiên quyết bắt tội phạm và xử tội. Nhưng cuối cùng thì phim đã có kết thúc, chứng tỏ anh công an chủ trương không bắt tội phạm là đúng. Cậu thanh niên đó đã ra tự thú.
Như vậy để bảo vệ Pháp luật, để củng cố quyền lực của bộ máy cầm quyền có thể có hai cách khác nhau:
-Hoặc khoan dung, nhân ái với dân, hiểu đúng tâm tư của dân và thuyết phục dân.
-Hoặc nhất thiết phải đàn áp, khủng bố, bắt bớ làm dân sợ, dân trốn.
Chẳng lẽ chúng ta không có phương thức tổ chức và hoạt động thế nào để bộ máy, lực lượng bảo vệ của ta thật sự là của dân, do dân, vì dân. Chẳng lẽ ta không thể nào từ bỏ những gì ta chửi rủa, khinh bỉ và chống đối.
Tôi nghĩ rằng ta có thể tìm được, nếu chúng ta nghiêm túc kiểm điểm và tổng kết, và ta thu thập được đầy đủ ý kiến của các tầng lớp nhân dân. Có ý kiến cho rằng ta chỉ có hai con đường mà từ bỏ đường này thì phải đi vào đường kia. Nhưng ở đây lại diễn ra hiện tượng trùng lặp lại chính những gì ta đã từ bỏ và đánh đổ.
Thế là thế nào đây???
c/ Hiện tượng thứ ba là hệ tư tưởng thống trị và sự thống trị của hệ tư tưởng.
Mác nói tư tưởng thống trị là của giai cấp thống trị.
(5)
Thế ở ta, về lý thuyết ta bảo là "chính quyền của giai cấp vô sản ", giai cấp vô sản là giai cấp thống trị. Và tư tưởng của giai cấp vô sản là chủ nghĩa Mác - Lênin. Nhưng nhìn vào hiện thực của cuộc sống xã hội, tôi thấy những biểu hiện của ý thức hệ đều khác lạ và xa cách với chủ nghia Mác - Lênin.
Ví dụ: "Chủ nghĩa thành phần " và "Chủ nghĩa lý lịch " thì không phải từ chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong tổ chức "Chủ nghĩa cơ cấu " cũng xa lạ với chủ nghĩa Mác - Lênin.
Tôi lại thấy chủ nghĩa Mác - Lênin nhập vào ta lại nhập vào một tâm lý Nho giáo phong kiến rất nặng, tâm lý đó nặng cả trong nhân dân và trong người lãnh đạo. Hình như cái thứ "Tập trung dân chủ " rất gần gũi và hòa nhập với "Tam cương ngũ thường " của Nho giáo. Nếu ngày xưa, người ta gặp cái gì có lợi, may mắn hoặc là một thành công nhỏ nào, thì người ta nói và nghĩ ngay là_ nhờ Hồng phúc của nhà Vua và của bề trên. Còn ta hiện nay thì người dân và kẻ dưới có được cái gì thì cũng nghĩ và nói ngay là "ơn Bác và ơn Ðảng". Bác và Ðảng ban phát mọi thứ cho mỗi người dân, từ cái chữ học, hạt muối, hạt gạo, trái cây, thuốc chữa bệnh đều được ban phát như vậy, không có cái gì do người dân lao động tự làm ra và tự nuôi sống mình!
Ngày xưa, xã hội có Quân - Sư - Phụ (Vua - Thầy - Cha) thì ngày nay có "cấp trên ", "thượng cấp ", Trung ương và cấp ủy được gọi thân tình là "Các anh ấy ". Cái gì cũng phải được phép, chờ ý kiến của "các anh ấy". Chỉ có "các anh ấy " là có ý nghĩa, còn người dân bình thường đều không có ý nghĩa gì.
Về lời lẽ và chữ viết thì "Tất cả là của dân, do dân, vì dân ", rất cao cả. Nhưng về cơ chế và lý sự thì Ðảng là của Dân, Ðảng tức là Dân, Ðảng đại diện xứng đáng nhất của Dân, vì vậy của Ðảng tức là của dân, do Ðảng tức là do dân và vì Ðảng tức là vì dân. Ðảng đồng nhất với dân, Ðảng được trừu tượng hóa thành Dân. Ðảng suy nghĩ và hành động đều nhân danh Dân. Trong khi ấy vẫn có những người dân cụ thể nghĩ khác và làm khác Ðảng. Mà làm khác Ðảng tức là chống Ðảng, chống Ðảng tức là chống dân. Thế là nhiều chỗ ví dụ như Thái Bình, dân lại phạm tội chống dân.!?
Chủ nghĩa Mác là duy vật, nhưng hệ tư tưởng cầm quyền lại thiên về duy tâm. Hệ tư tưởng này hầu như tin vào vai trò tuyệt đối của tư tưởng, tinh thần, cho đó là yếu tố quyết định của mọi công tác, mọi thành công, hầu như tin rằng các mục tiêu kinh tế đạt được là do nêu cao các khẩu hiệu tuyên truyền và sự nhắc lại nhiều lần các khẩu hiệu đó. Ví dụ cứ nói đi nói lại nhiều lần số phần trăm của tăng trưởng kinh tế thì sẽ đạt được mục tiêu, cứ lắp khẩu hiệu "công nghiệp hóa, hiện đại hóa" vào mọi hoạt động như là nuôi lợn, nuôi gà, quét sạch đường, chợ... thì ta sẽ đạt được hiện đại hóa. Bệnh duy ý chí rất nặng một thời, nay vẫn còn. Duy ý chí thì cũng là duy tâm. Sự thần thánh hóa, linh thiêng hóa, tuyệt đối hóa lãnh tụ, cấp trên, các nghị quyết, các ý kiến lãnh đạo, thì cũng quá là duy tâm và ngược lại tinh thần của chủ nghĩa Mác. Ý thức hệ cầm quyền rất cần "duy tâm ", thế dễ khống chế tư tưởng toàn xã hội. Thật ra lãnh tụ hay cấp trên cũng là những con người có những nhu cầu và tình cảm như mọi người. Những quyết định lãnh đạo vẫn có thể có những sơ hở, sai sót và sai lầm. Không thể chỉ có đúng đắn và sáng suốt. Phải để cho dân được bình luận!
Cách nhìn nhận sự vật của chủ nghĩa Mác là phép biện chứng, nhưng những người tư tưởng của bộ máy cầm quyền thì quá đơn giản và cứng nhắc, bảo thủ, nhìn nhận tình hình thế giới và trong nước hiện nay cũng giống như cách đây 50 năm hoặc hơn nữa. Và như thế lại tự hào là vững vàng, kiên định và trung thành. Rõ ràng là hệ tư tưởng cầm quyền hiện nay không mác-xít tí nào, dù rằng những người phụ trách tư tưởng đều tự cho mình là rất mác xít, và đàn áp mọi ý kiến khác mình.
Tôi quan sát và suy ngẫm, thấy rằng những người cầm quyền có nhu cầu phải tạo ra cho mình một ý thức hệ cầm quyền. Ý thức hệ này chỉ nhân danh và sử dụng một chủ nghĩa nào đó chứ không hoàn toàn theo chủ nghĩa đó. Ý thức hệ cầm quyền pha trộn mọi thứ chủ nghĩa, pha trộn và lợi dụng mọi tâm lý, tâm thức của cả người cầm quyền và cả nhân dân, khai thác triệt để các yếu tố có lợi cho việc giữ vững và đề cao sự cầm quyền của mình, vì vậy ngôn từ của nó bất nhất, nhiều nghịch lý, nhiều ngụy biện, nhiều sự "nói lấy được ", nhiều sự nói bừa bãi dối trá tinh vi và ngang ngược trắng trợn.
Tôi được nghe một lão thành thuật lại Giáo sư Phạm Thiều trước khi tự vận có trối trăn lại một câu cho đời là: "những kẻ dốt hay làm dại, vì thế nên họ phải dối ". Ba "D" ấy đi liền với nhau: 2_Dốt - Dại - Dối. Ðó là một nhận xét đáng quan tâm. Sự lừa dối đi tới cao độ là nói bừa, nói ẩu, bất chấp đạo lý và tất yếu dẫn đến đàn áp, khủng bố bịt mồm mọi người, vu cáo xuyên tạc mọi người. Những điều xấu xa ấy ta đã từng lên án rất nghiêm trọng ở những chính quyền mà ta cần đánh đổ. Sao bây giờ nó lại xuất hiện ở chính quyền gọi là chính quyền cách mạng, chính quyền của giai cấp v.v...
(6)
Tổng Bí thư Lê Duẩn đã nhiều lần tỏ ra bất cần Mác-Lênin. Chính tai tôi nghe nhiều lần TBT Lê Duẩn nói "#3_Mác không nói làm chủ tập thể, Lênin không nói làm chủ tập thể, chỉ có ta là nói làm chủ tập thể (ta đây tức là Việt Nam và ta đây cũng là Lê Duẩn)". Thế mà bây giờ còn có nhiều người tự huyễn hoặc mình và lừa bịp mọi người rằng họ là trung thành tuyệt đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, trong khi họ nói và làm sai hết và hầu như họ chẳng hiểu gì Mác và Lênin cả.
Có lẽ bất cứ người cầm quyền nào cũng phải có một ý thức hệ của mình. Ðó là ý thức hệ cầm quyền. Vấn đề là phải bình tĩnh và khách quan phân tích cái ý thức hệ mình đang dùng có tính chất, bản chất gì? được thế nào và không được thế nào? dân chủ bàn bạc với nhân dân ra con đường đi của đất nước, đừng nói bậy, nói bạ, khinh thường mọi người, khinh thường nhân dân.
d/ Một hiện tượng thứ tư cần phải quan tâm xem xét nữa là: hiện tượng chênh lệch giàu - nghèo, đủ - thiếu, sang trọng - bần hàn.
Khi ta nổi dậy ta lớn tiếng kêu gọi nhân dân chống bất công, xóa sạch bất công, tạo nên sự công bằng bình đẳng. Nhưng nay trong một xã hội có chính quyền cách mạng, ta vẫn thấy diễn ra hàng ngày hai cảnh trái ngược:
Một bên là các đại hội, các hội nghị, các kỷ niệm, mừng công, tiếp khách, đón tiếp cấp trên đầy trang hoàng cờ hoa lộng lẫy với các bữa tiệc sáng choang thừa mứa, các quà cáp hậu hỷ, các phòng ngủ đẹp đẽ, thơm tho, êm ái, các cuộc săn sóc sức khỏe chu đáo, đầy đủ.
Còn có một cảnh ngược lại là những căn nhà lụp xụp ở nông thôn miền núi, ổ chuột ở thành phố, các con người gầy yếu, ốm đau, rách rưới, các trẻ nhỏ gầy còm lê la, các trẻ nhỏ không đi học lang thang, bới rác kiếm ăn...
Hãy đối chiếu sự phí tổn với tất cả mọi khoản cho một cuộc sống của một Bộ trưởng hay Trung ương ủy viên, với cuộc sống của người lao động có thu nhập tối thiểu là 144.000đ thì sẽ có một sự so sánh rõ nét hơn. Sự cách biệt giữa dân và dân không to lớn và gay gắt bằng sự cách biệt giữa dân và những người cầm quyền.
Tất nhiên không thể một lúc và không bao giờ xóa bỏ được hết sự khác nhau, mọi người đều có thể giàu có sang trọng. Nhưng ít nhất ta phải thấy còn cảnh khác biệt ấy mà đừng nhơn nhơn tự đắc về những thắng lợi và thành công. Phải nhìn đến nhiều cảnh còn đau khổ, còn thiếu sót, còn oan khuất, còn đày đọa để thấy được đúng thực chất của tình hình mà đối xử với cuộc đời cho hợp lẽ phải.
Ðất nước ta đã có những thắng lợi và thành công thực sự là to lớn. Ai muốn phủ nhận cũng không được. Nhưng đất nước ta cũng vẫn là một đất nước quá nghèo và lạc hậu. Ta hãy nhìn cho đúng cái thực trạng của sự nghèo khổ, lạc hậu mà tìm cách đưa đất nước thoát dần ra. Thấy mình đang nghèo để nhìn sự việc thì tâm lý và tư tưởng khác. Thấy mình thắng lợi thành công và mình đầy thành tích thì nhìn sự việc có tâm lý và tư tưởng lại khác. Tôi cứ mong rằng mọi người nhìn rõ được thực trạng nghèo khổ của đất nước, từ đó mà tích cực tìm đường thoát ra. Còn chỉ hô "dân giàu nước mạnh " như là nói lên một ước mơ xa vời, rồi lại mơ mộng chuyện viển vông thì có vẻ ít có lợi ích cho đất nước.
Ta vẫn còn đang phải tiếp tục chống phá các thứ bất công, bất bình đẳng. Sự xa cách giàu - nghèo, sang - khó không phải chỉ có nguyên nhân duy nhất là mặt trái của kinh tế thị trường, nó còn có nguyên nhân ở trong sự cai trị và quản lý đất nước nữa. Phải tìm và tôi tin chắc rằng ta có thể tìm ra.
****
Ðiều tôi trải nghiệm thấy rõ là:
-Những người cầm quyền hết sức cần thiết phải có một hệ ý thức cho mình.
-Hệ ý thức đó phải bảo đảm sự cầm quyền, phải ổn định sự cầm quyền, bảo vệ và củng cố sự cầm quyền, hệ ý thức ấy lên án tất cả mọi ý kiến nhận xét, phê phán và chống lại ý thức hệ cầm quyền.
-Hệ ý thức ấy bất chấp mọi chủ nghĩa, mọi học thuyết, thậm chí mọi đạo lý. Chỉ cần hệ ý thức ấy bảo đảm sự tồn tại của lực lượng cầm quyền.
-Sự tồn tại của cầm quyền là tiêu chuẩn duy nhất của hệ quy chiếu, duy nhất của mọi ý kiến, mọi nguyên lý và đạo lý.
-Vì vậy hệ ý thức cầm quyền cần có và cho phép mọi thủ đoạn dối trá, lừa bịp, đàn áp và khủng bố để đáp ứng yêu cầu tồn tại và củng cố sự cầm quyền hiện tại.
Thế là tôi đã trải qua:
Những mơ xóa ác ở trên đời (lúc bắt đầu)
Ta phó thân ta với đất trời (dấn thân)
Ác xóa đi, thay bằng cực thiện (thắng lợi)
Tháng ngày biến hóa, ác luân hồi (trở lại ác)
Có lẽ không ai muốn thế, tôi lại càng không muốn thế. Nhưng cuộc sống thực sự nó có sự vận động của riêng nó, nó lôi cuốn và quy định sự phát triển của cả người cầm quyền và người không cầm quyền.
Ta có thể cưỡng lại xu hướng vận động này không? Ta có thể có một lối ra không?
Tôi tin chắc là có!
Có thể tìm được lối ra hợp chân lý và hợp đạo lý với ba điều kiện:
Một: Không nên lệ thuộc vào bất cứ một chủ nghĩa, một học thuyết nào. Ðảng Cộng sản có quyền có học thuyết của mình, nhưng không được bắt tất cả mọi người phải theo học thuyết đó. Vì mọi người, nhất là người Việt Nam hiện nay đã đủ trình độ để nhận xét chân lý và đạo lý.
Hai: Phải cùng nhân dân bàn bạc và tìm tòi, không thể có bất cứ ai nghĩ thay cho nhân dân cả nước được. Phải thu thập được mọi tiếng nói trong nhân dân (nhất là của các sĩ phu gồm có trí thức và lão thành).
Ba: Lực lượng cầm quyền phải thực sự của dân, do dân, vì dân (như Ðảng Cộng sản đã long trọng tuyên bố, nêu lên), phải coi việc phục vụ đất nước, dân tộc và nhân dân làm mục đích tối cao, là nguyên lý chỉ đạo mọi tư tưởng, hành động, mọi chính sách và luật pháp. Không để tồn tại nghịch lý: lực lượng cầm quyền tự ý đồng nhất với nhân dân và biến mọi việc phục vụ nhân dân thành ra phục vụ cầm quyền. Phải có lực lượng cầm quyền, nhưng lực lượng cầm quyền phải thực sự của dân, vì dân, do dân và được nhân dân giám sát và kiểm soát, phải lấy việc đoàn kết toàn dân tộc làm tôn chỉ mục đích cao nhất của sự cầm quyền, cao hơn bất cứ vấn đề nào khác. Thực hiện đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết.
Từ cổ, kim, đông tây, lịch sử thường truyền tụng và ca ngợi các chính quyền khoan dung, nhân ái và phê phán các chính quyền chuyên chế, tàn bạo. Các mưu sĩ Trung Quốc thường khuyên các vua hiền cần nhân ái với người đã hàng phục, những người lỡ lầm, những người trái ý, những khuyên can thẳng thắn và trung thực.
Ở ta, người xưa hay nói đến "An dân". An dân là dân yên, chứ không phải chỉ an toàn cho chính quyền. Giàu mà không có yên dân thì không phải là một xã hội hay. Ở ta, có lẽ phải quan tâm đến mục tiêu an dân bên cạnh mục tiêu làm giàu.
Trần Ðộ
-----------------
3 tệp đính kèm — Tải xuống tất cả tệp đính kèm (nén cho 
Tiếng Việt
Trình đơn mã hóa tên tệp
)  
Trần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI III Lối ra chân lý và đạo lý.docTrần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI III Lối ra chân lý và đạo lý.doc
107K   Xem   Tải xuống  
Trần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI II Chung quanh việc Đảng.docTrần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI II Chung quanh việc Đảng.doc
152K   Xem   Tải xuống  
Trần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI I Về vấn đề giai cấp.docTrần Độ MỘT CÁI NHÍN TRỞ LẠI I Về vấn đề giai cấp.doc
134K   Xem   Tải xuống
-----------------

1 nhận xét:

  1. Sau năm 75 , có lẽ MN có rất nhiều người có tâm sự như ông Trần Độ . Nhất là những người có tuổi Đảng thâm niên ra đi tập kết . Nếu nỗi đau của ông Trần Độ là một , nỗi đau những người tập kết sẽ nhân lên gấp đôi .

    Cái thành công to lớn vĩ đại , rực rỡ , không che lấp được cái tiểu tụy , không che lấp được tiếng oán than của thân bằng quyến thuộc bà con làng xóm . Khổ nỗi ! Vì quyền cao chức trọng , vì thâm niên tuổi Đảng mà phải nắm vững , phất cao ngọn cờ Đảng . Ngậm đắng , nuốt cay chẳng nói nên lời . Để khi cuối đời vẫn phải trăn trở hỏi lòng mình đã làm được gì cho nhân dân và tổ Quốc , cho dù mình đã hy sinh bản thân suốt cả một đời .

    Có biết bao nhiêu lãnh đạo thâm niên tuổi Đảng miền Nam ra đi tập kết , đã âm thầm khuyên con cháu miền Nam là ngụy , ra đi vượt biên sau năm 75 , với một lý do và câu nói đơn giản " Tụi bay không thể sống dưới chế độ này " !!!

    Không lẽ chế độ XHCN chỉ có những người Đảng viên mới có thể sống được , những thành phần còn lại thì khó sống ? Thực tế trong suốt thời kỳ bao cấp nếu không được đổi mới , câu trả lời sẽ là " đúng , vaf hoàn toàn chính xác " .

    Nói lên điều này , không nhằm chống Đảng hay khen ông Trần Độ . Nhưng để cho những ai nghỉ rằng , vì thất sủng , vì không được trọng dụng sau khi cách mạng thành công , nên mới có những con người như ông Trần Độ , ông Hoàng Minh Chính ..vv.. , điều này thật sự chỉ là ngụy biện hòng che dấu sự thật không dám nói nên lời .

    Hy sinh một đời vì đất nước , tiếc thay tránh vỏ dưa lại đạp phải vỏ dừa , thử hỏi làm người trí thức đến khi cuối cuộc đời , nhận chân ra điều này , ai chẳng xót xa !!!

    Tất cả người Việt chúng ta , hãy cùng nhau chia xẻ nỗi đẳng cay và xót xa này cùng tướng Trần Độ . Một con người xứng đáng để chúng ta khâm phục , một tấm gương để soi lại bản thân mình .







    Trả lờiXóa